شرایط نامزد شدن و بررسی صلاحیت کاندیداها

طرفداران و مخالفان بررسی صلاحیت کاندیداها توسط شورای نگهبان تقریبا با هم برابر هستند. درحالی که ۴۳ پاسخگویان گفته اند شورای نگهبان باید مرجع تشخیص صلاحیت نامزدها باشد، ۴۱ درصد اعتقاد دارند که این مردم هستند که تشخیص می دهند به چه کسی رای دهند. همچنین ۱۰ درصد هم اعتقاد دارند که تشخیص صلاحیت ها باید هم برعهده شورای نگهبان و هم برعهده مردم باشد.

سئوال: در مورد شرایط نامزد شدن چه فکر می کنید؟ بعضی ها می گویند شورای نگهبان باید صلاحیت نامزدها را قبل از انتخابات تایید کند. بعضی ها هم می گویند که لازم نیست شورای نگهبان به جای مردم تصمیم بگیرد و مردم خودشان می دانند به چه کسی رای بدهند و به چه کسی رای ندهند. شما با کدام نظر موافق هستید؟ شورای نگهبان باید در مورد نامزدها تصمیم بگیرد یا مردم؟

chart15

ارزیابی مردم در مورد شرایط نامزد شدن کاندیداها بر اساس جنس، گروه سنی و تحصیلات معنی دار است. اگر نتایج این پرسش را صرفا در میان کسانی که به یکی از دو گزینه ۱- شورای نگهبان یا ۲- مردم اشاره کرده اند بررسی کنیم می توانیم بگوییم زنان بیشتر از مردان معتقدند که مردم خودشان باید تصمیم نهایی را بگیرند (به ترتیب ۵۵ درصد به ۴۲ درصد). همچنین افراد دارای تحصیلات دانشگاهی بیشتر از افراد فاقد تحصیلات دانشگاهی شورای نگهبان را به عنوان مرجع صلاحیت نامزدها قبل از انتخابات ترجیح می دهند (به ترتیب ۵۸ درصد به ۴۸ درصد).

در میان گروه های سنی هم چنین تفاوت معنی داری به چشم می خورد. افراد پایین ۴۵ سال شورای نگهبان را انتخاب کرده اند و افراد بالای ۶۰ سال، مردم را گزینه بهتری می دانند. در میان گروه سنی ۴۵ تا ۵۹ سال، پاسخگویان به نسبت مساوی تقسیم شده اند.

chart16

chart17

chart18

بیشترین میزان رضایت از عملکرد رئیس جمهور طی ۲ سال اخیر: ۶۷ درصد

رضایت از عملکرد رئیس جمهور به بیشترین میزان خود طی دو سال اخیر رسیده است. در بهمن ماه امسال ۶۷ درصد ایرانی ها گفته اند که از عملکرد آقای روحانی رضایت دارند. این رقم در شهریور ۹۴ به میزان ۵۴ درصد بود. رکورد پیشین رضایت از رئیس جمهور مربوط به آبان ماه ۹۳ است که ۵۸ درصد از ایرانی ها رضایت خودشان را از عملکرد آقای روحانی بیان داشته بودند.

نارضایتی از رئیس جمهور هم در بهمن ماه ۱۳۹۴ با ۱۸ درصد به کمترین میزان خود طی ۲ سال رسیده است. همچنین نمره آقای روحانی از ۲۰، بر اساس ارزیابی پاسخگویان این نظرسنجی برابر با ۱۴٫۹ است که بیشترین نمره رئیس جمهور طی ۲ سال اخیر و ۱ واحد بیشتر از نمره ایشان در شهریور ۹۴ است

سئوال: الان حدود ۲ سال است که آقای روحانی رئیس جمهور شده است. شما روی هم رفته از عملکرد رئیس جمهور طی این مدت راضی هستید یا ناراضی

chart19

سئوال: شما اگر بخواهید به کارنامه آقای روحانی تا الان نمره ای بین صفر تا ۲۰ بدهید، چه نمره ای می دهید؟

chart20

رضایت از عملکرد مجلس: ۲۸ درصد / رضایت از عملکرد نماینده ها: ۳۰ درصد

میزان رضایت از عملکرد کلی مجلس شورای اسلامی در میان پاسخ دهندگان این نظرسنجی تنها ۲۸ درصد است. ناراضیان از عملکرد مجلس را ۴۳ درصد ایرانی ها تشکیل می دهند. افراد ساکن در مناطق شهری به صورت معنی داری کمتر از ساکنان مناطق روستایی از عملکرد مجلس راضی هستند (۲۶ درصد به ۳۸ درصد).

میزان رضایت از عملکرد مجلس در استان های با شاخص توسعه انسانی بالا به میزان ۲۱ درصد است و به این رقم به صورت معنی داری کمتر از پاسخگویان ساکن در استان هایی است که شاخص توسعه انسانی در أنها متوسط یا پایین است (هر دو ۳۷ درصد).

سئوال: الان نزدیک به چهار سال است که مجلس (َشورای اسلامی) فعلی مشغول فعالیت است. شما از کارها و عملکرد این مجلس طی این حدود چهار سال روی هم رفته راضی بودید یا ناراضی؟

chart21

همچنین در پاسخ به این پرسش که پاسخگویان تا چه میزان از عملکرد نماینده (یا نماینده های) خودشان در مجلس شورای اسلامی راضی هستند، ۳۰ درصد اظهار رضایت کرده اند و ۴۸ هم نارضایتی خودشان را بیان داشته اند.

سئوال: نماینده (نماینده های) خودتان چطور؟ شما از عملکرد ایشان طی این چهار سال روی هم رفته راضی بودید یا ناراضی؟

chart22

روندی که در مورد رضایت از عملکرد مجلس در میان محل سکونت افراد (ساکنان شهر و روستا و استان ها با شاخص توسعه انسانی بالا، پایین و متوسط) وجود داشت در ارزیابی پاسخگویان در رضایت یا نارضایتی از عملکرد نماینده هایشان هم مشهود است.

معیارهای انتخاب نماینده

برای ارزیابی معیارهایی که مردم به صورت معمول برای نماینده های در نظر می گیرند، پاسخگویان در برابر ۱۰ معیار مشخص قرار گرفتند و از آنها خواسته شد تا بگویند که هر کدام از این معیارها برای آنها تا چه اندازه مهم است.

مطابق نتایج بدست آمده “تخصص بالا” و “تعهد مذهبی” بالاترین اهمیت و قومیت و جوان بودن کمترین اهمیت را داشته اند.

سئوال: مردم معمولا برای انتخاب نماینده ها یک سری معیارهایی را در نظر می گیرند. من یک سری از این معیارها را برای شما می خوانم. شما به من بگویید که هر کدام چقدر برای شما مهم است؟ یعنی خیلی مهم است، تاحدی مهم است یا اصلا مهم نیست؟

chart23

انتخاب بین گزینه مرد و گزینه زن به عنوان نماینده

پاسخگویان برای انتخاب بین گزینه های مرد و زن (در شرایط یکسان) به عنوان نماینده، با فاصله کمی گزینه مرد را انتخاب کرده اند (۳۸ درصد به ۳۵ درصد).

تفاوت پاسخگویان در پاسخ به این پرسش بر اساس متغیر جنس کاملا معنی دارست. زنان بیشتر نماینده زن را به مرد ترجیح می دهند (۴۷ درصد به ۳۲ درصد) و مردان هم بیشتر نماینده مرد را انتخاب می کنند (۴۴ درصد به ۲۲ دصد).

همچنین ساکنان مناطق شهری نیز به صورت معنی داری بیشتر نماینده مرد را می پسندند (۴۱ درصد برای مردان به ۳۲ درصد برای زنان)؛ درحالی که ساکنان مناطق روستایی، گزینه زن را ترجیح می دهند (۴۱ درصد برای زنان و ۳۰ درصد برای مردان).

سئوال: فرض کنیم در انتخابات آینده در منطقه شما دو نفر کاندیدا شده اند که هر دو از همه نظر شرایط مساوی دارند. یعنی از لحاظ سواد، تخصص، سوابق، تعهد و سایر موارد مساوی هستند. اما یکی از آنها زن است و یکی مرد. شما به کدام یک از این دو رای می دهید؟

chart24

ارزیابی عملکرد و آشنایی با وظایف مجلس خبرگان

تنها ۳۸ درصد ایرانی ها با حداقل یک مورد از وظایف مجلس خبرگان شامل (انتخاب رهبر، نظارت بر رهبر یا عزل رهبر) آشنا هستند. همچنین تنها ۱۰ درصد ایرانی ها می دانند که رئیس مجلس خبرگان رهبری آیت الله محمد یزدی است و ۷۰ درصد ایرانی ها در مورد نام رئیس مجلس خبرگان رهبری نظری ندارند. شش درصد به نام آیت الله هاشمی و ۵ درصد به آیت الله جنتی اشاره می کنند. نه (۹) درصد هم افراد دیگر از جمله آیت الله آملی لاریجانی، آیت الله مهدوی کنی، آیت الله شاهرودی، محسن رضایی و … را به عنوان رئیس مجلس خبرگان نام می برند.

میزان رضایت از عملکرد مجلس خبرگان هم ۴۰ درصد است. در عین حال ۳۶ درصد در پاسخ به این سئوال ارزیابی عملکرد مجلس خبرگان گزینه نمی دانم یا اطلاعی ندارم را انتخاب کرده اند.

سئوال: آیا می دانید که وظایف اصلی مجلس خبرگان چیست؟

chart25

سئوال: می دانید که الان رئیس مجلس خبرگان چه کسی است؟

chart26

سئوال: تاکنون تقریبا ۹ سال از عمر مجلس خبرگان فعلی می گذرد. شما از عملکرد این مجلس خبرگان در این ۹ سال روی هم رفته راضی هستید یا ناراضی؟

chart27

روش اجرای نظرسنجی

  • این پیمایش به صورت تلفنی، طی روزهای ۲۳ بهمن تا ۱ اسفند ۱۳۹۴ انجام شده است.
  • پاسخگویان این نظرسنجی از میان کلیه ساکنان بالاتر از ۱۸ سال مناطق شهری و روستایی سراسر کشور که دارای تلفن ثابت یا سیار بوده اند با نمونه گیری تصادفی انتخاب شده‌اند.
  • نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح گروهی از استان‌ها است. دارندگان تلفن‌ در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند.
  • برای گروه بندی استان ها جهت نمونه گیری، از اطلاعات مربوط به وضعیت شاخص توسعه ی انسانی استان ها استفاده شده است.
  • حجم نمونه ۱۱۸۴ نفر است.
  • یافته‌های نظرسنجی را با اطمینان ۹۵ درصد و در فاصله‌ی اطمینان ۲٫۸ درصد برای بیشترین واریانس ممکن، می‌توان به کل افراد بالای ۱۸ سال ساکن ایران تعمیم داد.
  • مصاحبه‌ها را پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هر روز انجام داده اند.
  • نمونه‌ها بر اساس جنس، سن و محل سکونت (منطقه شهری یا روستا) و بر اساس داده‌های سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ وزن دهی شده‌اند.
  • میزان اعتماد و صداقت پاسخگویان از طرف پرسشگران با تجربه ارزیابی شده است. ۱۵ نفر از کسانی که میزان صداقت و اعتماد آنان بسیار کم ارزیابی شده، از نمونه کنار گذاشته شده اند.

ملاحظه

  • مواردی که تحت عنوان «گزینه‌های دیگر» در این گزارش ارائه شده شامل نظری ندارم، نمی‌دانم، اخبار این موضوع را پیگیری نمی‌کنم و … است.