چشم انداز تاریک نفت، وضع دشوارمالی عراق و ایران

Share Button

ماراتون تنزل قیمت نفت یا ادامه میابد و یا در همین نقطه  حد اکثر درکانال ۴۰ ـ ۴۵ دلار باقی میماند. و این درحالیست که دولت به صدور حد اقل ۲٫۵ میلیون بشکه بقیمت حدود ۷۰ ـ ۸۰ دلار نیاز دارد تا بودجه جاری خود را تراز کند، از برنامه های عمرانی و توسعه بحثی در میان نمیتواند باشد. دولت روحانی فقط یک راه دارد و آنهم کاستن جدی هزینه های نظامی، از سرویس های اضافی به نهاد های دینی و مبارزه جدی و بقول حضرت آیت الله العظمی سیستانی با مشت پولادین با فساد است. تجربه دوساله دولت روحانی نشان میدهد که ایشان تهمتن این میدان نیستند.

دولت روحانی یا مسئله را دست کم گرفته است و یا آنرا از مردم پنهان میدارد

پس از اینکه ظرف دو روز گذشته آثارساعقه فلج کننده بحران اقتصادی از فراز سر دنیا دور شد، بهای سبد نفتی اوپک دیروز چهارشنبه با حدود ۲۰ سنت افزایش به ۴۰٫۵۱$ رسید.  پیش بینی اکثرتحلیلگران نفتی دنیا بر تداوم تثبیت بها درهمین سطح و یا ادامه سقوط قیمت قرار دارد. عواملی که برادامه سقوط بیشتر بهای نفت دلالت میکنند بمراتب بیشتر از عواملی هستند که بر افزایش قیمت دلالت دارند و حتی بیشتر ازعواملی که از تثیبت میان مدت بها در بازار جهانی  نفت حکایت میکنند.

سقوط بورسهای جهان، عمدتاً در اثر اعلام کاهش نرخ بهره بانکی در چین، متوقف شد و بخشی از سقوط روزهای اخیر خود را جبران کرد. ولی باید دانست که اثر بخشی کاربُردِ مکانیسم و ابزاربانکی برای ایجاد تحول اساسیِ رونق آفرین در اقتصاد، تأثیرات محدود مدتی دارند و این؛ محرکه های زیرساختاری اقتصاد هستند که در بلند مدت حکم خود را بر سیکل رونق یا روکود اقتصادی تحمیل میکنند و این عوامل زیرساختاری با تغیر یا افزایش نرخ بهره یا کاهش و افزایش نرخ برابری پول ملی، در اینجا یا آنجا تغیر جدی نمیکنند.

باید منتظر ماند و دید دولت چین در آینده برای تغیر آن زیر ساختارها چه میکند. مهمترین عاملی که بنظر من در این رابطه وجود دارد اینست که چین به نسبت ظرفیت اقتصادی خود یک کشور صادرات محور با شتاب انباشت سرمایه زیادی است که بمعنای نازل نگاه داشتن قدرت خرید داخلی و سطح مصرف عمومی است. بازار صادراتی چین با رقبای نیرومندی درآسیا روبروست و کاهش ارزش پول ملی یوان که در هفته گذشته موج شوک اول بحران را دفع کرد، خود گواه این امر بود که نتوانست تأثیر بلند مدتی هم بجا بگذارد و پس از دو روز بورس چین دوباره به سقوط آزاد دوچار شد. باید گفت استفاده از کاهش نرخ برابری ارزش پول ملی برای رقابت پذیر کردن کالا در بازار جهانی، مکانیسم و ابزاری بود که در قرن گذشته جواب میداد ولی با درهم بافتگی اقتصاد دنیا، این سیاست دیگر کاربُرد ندارد و بیشتر کشورهای صنتعتی دنیا بدنبال تثبیت نرخ برابری پول خود از طریق مدیریت بهتر اقتصاد ملی، ترتیبات بودجه ایی، مالی بهتر و بهینه (راسیونال) کردن اقتصاد هستند، تا حراج کردن نیروی کار ملی خود با کاهش نرخ برابری پول ملی خویش در برابر پولهای دیگر.

بهرحال تا هنگامیکه اقتصاد چین بعنوان دومین مصرف کننده نفت جهان بطور دینامیک، شتاب نگرفته است، چشم انداز افزایش تقاضا برای نفت در دنیا از این زاویه چندان روشن نیست. در کنار کاهش تقاضای چین باید، بهینه کردن مصرف انرژی و استفاده بیشترمنابع انرژی تجدید پذیر در جهان را یادآور شد که نقش بُرداری منفی در تقاضای جهانی نفت دارند. بر این عوامل برشمرده شده باید این عامل پارادوکسیکال را؛ نظری که  در گذشته هم بدان اشاره کرده ام، افزود که هرچه قیمت نفت تنزل یابد، عرضه آن از سوی بسیاری کشورهای نفتی نه تنها کاهش نمی یابد بلکه افزایش هم میابد. دلیل این امر هم اینست که برای کشورهایی که در مضیقه ارزی شدید قرار دارند کسب میزان معینی ارز خارجی(دلار یا یورو) ضرورتی حیاتی و بودجه ایی است. برای این کشورها حتی چندان مهم نیست هزینه تولید هر بشکه نفت (به پول ملی) چقدر است و چه میزان نفت باید صادر شود، تا آن میزان مورد نیاز ارز تأمین گردد. بازداشتن فردی از تشنگی در آستانه هلاکت، از نوشیدن آب یک فاضل آب ممکن نیست و طرف به باکتریها، باسیلهای آن آب متعفن در آن لحظه نمیتواند فکر هم بکند.

روزنامه داگنز ایندوستری سوئد، درگزارشی به نقل از موسسه مالی بلومبرگ، با عنوان: “ونزوئلا خود را برای افزودن صفرهای جدید آماده میکند.” مینویسد که این کشور، برآنست تا اسکناسهای درشت تر جدیدی با صفرهای بیشتر را چاپ کند. دلیل این امر تورم زیاد در کشور میباشد که سبب شده تا یک اسکناس ۱۰۰ بلیویایی، در بازار سیاه فقط ۱۴ % ارزش اسمی خود در بازار سیاه معامله شود. این اسکناسهای جدید، از رده ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ بولیویایی  خواهند بود که قرار است پس از انتخابات کنگره دردسامبر پیش روی (۳ ماه دیگر) انتشار یابند.

چند ماه پیش دولت زیمبابو بعنوان رکورد دارِ جهانی تورم، بالاخره پول ملی خود؛ دلار زیمبابویی را باطل اعلام کرد و رسماً دلار آمریکایی را بعنوان پول ملی  در کشور بکار گرفت*  پس از قریب ۴۰ سال دیکتاتوری، رژیم موگابه نتوانست اپوزیسیون خود را با سرکوب منحل کند ولی خود بدست خویش پول ملی کشور را منحل کرد که مقدمه منحل شدن خود رژیم است.

چاپ اسکناسهای درشتر مشکل پولی و اقتصادی حکومت چپگرای مادورا  در ونزئلا را حل نخواهد کرد ولی اگر اتفافقی سیاسی نیفتند، پول ملی ونزوئلا هم به سرنوشت دلار زیمبابو دوچار خواهد شد. و تحت این شرایط توصیه ودرخواست از دولت ونزوئلا که از عرضه اضافی نفت به بازار جهان خود داری کند، مصداق همان مثل آب فاضلاب و فرد تشنه در بالاست.

در این گوشه دنیا نیز طبق همان نشریه اقتصادی سوئد  دولت عراق ۳۵۰ میلیون دلار از بانک جهانی وام میگیرد تا در استانهای کشور طرحهای عمرانی اجراء کند. و باز همین نشریه در گزارشی دیگر بتاریج ۸ اوت مینویسد که برابر محاسبه صندوق بین المللی پول  پول، این دولت برای جبران کسر بودجه خود به استقراضی معادل ۶ میلیارد دلار یا ۵۰ میلیارد کرون نیاز دارد. این درحالیست که طی ۱٫۵ سال گذشته تولید نفت این کشور از قریب ۲٫۵ میلیون بشکه، به ۴٫۲ میلیون بشکه افزایش یافته است. پرسش اینست که آیا با این وضعیت دشوار مالی که عراق دارد، هییچ توصیه ایی میتواند آنرا وادارد تا از تولید و صادرات هرچه بیشتر نفت  خود بکاهد؟ نا گفته نماند ۳ سال پیش کارشناسان نفتی دنیا به این ارزیابی رسیدند که در ۱۰ سال آینده عراق در تولید نفت بر عربستان سبقت خواهد گرفت!

این وضع دشوار ارزی فقط منحصر به عراق و ونزوئلا نیست. دو روز پیش یکی از خبرگزاریهای معتبر جهان( cnbc  یا روئیترز. دقیق یادم نیست) نوشت دولت روسیه به مؤسسات دولتی و کمپانیهای خصوصی دستور داده است که ارزهای خارجی خود را به بازار عرضه کنند تا از فشار به بانک مرکزی کاسته شود. پس از حمله استتار شده روسیه به کریمه و جنوب شرقی اوکرائین که سبب وضع تحریمهای اقتصادی به این کشور شد، روبل روسیه به نصف ارزش خود در برابر دلار رسید و اینروزها در حول ۶۹ روبل به ازای یک دلار نوسان میکند. ظرف این مدت طبق داده های آماری خود مقامات روسیه نزدیک به ۱۵۰ میلیارد دلار از کشور خارج شده است و ذخیره ارزی این کشور از ۴۷۰ میلیارددلار، پیش از بحران اوکرائین ، به ۳۳۰ میلیارد دلار رسیده است. در همین رابطه اضافه کنم که حریت ترکیه چند روز پیش در تحلیلی پیرامون افت توریسم در این کشور از جمله به کاهش زیاد توریستهای روسی بعلت وضع بحرانی اقتصادی آنکشور اشاره کرده بود. تحت این شرایط چه ارگانی میتواند دولت روسیه را وادارد تا از تولید و صدور نفت خود بکاهد؟

بنظرمن، اگر بهای هربشکه نفت به ۲۰ ـ ۲۵ دلار هم برسد، در آینده نزدیک تولید و عرضه نفت نه تنها کاهش نخواهد یافت بلکه، افزایش هم میابد. عرضه و تولید مازاد برتقاضای در بازار جهانی نفت زمانی متوقف میشود که موازنه هزینه دلاری و ارزی تولید هر بشکه نفت با بهای دریافتی، صادرات آنرا بلاموضوع کند. تا روزیکه مثلاً دولت ما  از محل تولید و صادرت نفت، چند دلار مابه التفاوت ارزی نصیبش میگردد صرفنظر از اینکه هزینه ریالی ( با پول ملی) تولید چقدر باشد، بخاطر نیاز مبرم ارزی کشور به افزایش تولید و صادرات خود، تا بتواند، ادامه هم خواهد داد ولی آنهنگام که دریافت خالض ارزی برای هربشکه نفت، تنواند بیش ازهزینه ارزی تولید جبران  کند صادرات متوقف خواهد شد. و مهم است بدانیم که هزینه تولید هربشکه نفت در ایران بمراتب از عراق، عربستان و امارات و کویت بیشتر است. تحریمهای نفتی هم چاهای ایران را هم فرسوده کرده است و هم سرمایه گزاری جدید با استفاده از دستآوردهای جدید فنی در این عرصه انجام نشده است.

ماراتون تنزل قیمت نفت یا ادامه میابد و یا در همین نقطه  حد اکثر درکانال ۴۰ ـ ۴۵ دلار باقی میماند. و این درحالیست که دولت به صدور حد اقل ۲٫۵ میلیون بشکه بقیمت حدود ۷۰ ـ ۸۰ دلار نیاز دارد تا بودجه جاری خود را تراز کند، از برنامه های عمرانی و توسعه بحثی در میان نمیتواند باشد. دولت روحانی فقط یک راه دارد و آنهم کاستن جدی هزینه های نظامی، از سرویس های اضافی به نهاد های دینی و مبارزه جدی و بقول حضرت آیت الله العظمی سیستانی با مشت پولادین با فساد است. تجربه دوساله دولت روحانی نشان میدهد که ایشان تهمتن این میدان نیستند.

 نمودارذخیره های ارزی روسیه

Russia Foreign Exchange Reserves

*

کنترل پول ملی توسط یک دولت ملی از ضروریات کنترول اقتصادی یک مملکت است. مکانیسم پولی ابزاری است که بانک مرکزی بر محسب نوسانات اقتصادی برای تعدیل و تنظیم نوسانها از ان استفاده میکند. وقتی پول در گرش کشور، دلار میشود، سنگینی پرداخت حقوق کارمندان دولت برای دولت کمر شکن میشود چون تأمین دلار برای پرداختهای دولتی مستلزم درآمد دلاری است. و از این گذشته دولت از بازی با مکانیسم پول ملی برای  ارزانتر کردن تولیدات صادراتی کشور، خود را محروم میکند.  و بسیاری عوارض دیگر.

بانک جهانی .. داگنز ایندوستری(سوئد)

Irak lånar 350 miljoner dollar
Publicerad 2015-07-13 13:58

Under måndagen meddelade det irakiska finansministeriet att ett lån på ۳۵۰ miljoner dollar från Världsbanken nu är klart. Det skriver Bas News.
Pengarna kommer främst att finansiera infrastrukturuppbyggnad i regioner återtagna från Islamska staten, IS.

Återbetalning av lånet, som löper med en ränta på en procent, kommer att inledas om fem år och väntas vara klart femton år därefter.

FinWire Social Media

صندوق بین المللی پول داگنز ایندوستری

«TillbakaSpara artikelSkriv ut
Kommentera (0)
Irak behöver 50 miljarder
Uppdaterad 2015-08-18 22:04. Publicerad 2015-08-18 22:03

Krigshärjade Irak gör comeback i finansvärlden. Rekordstor oljeproduktion räcker inte för att lösa landets usla finanser, rapporterar nyhetsbyrån Bloomberg.
För första gången på flera år har Iraks regering anlitat en internationella storbanker för låna upp 6 miljarder dollar, motsvarande drygt 50 miljarder kronor, pengar som behövs för att täppa till hålen i statsbudgeten.

Irak sitter på världens femte största oljereserv och måste stärka sina finanser i spåren av inbördeskriget med IS och ett lågt oljepris. I juli gav IMF Irak ett nödlån på motsvarande drygt 10 miljarder kronor, skriver Bloomberg.

LÄS MER: Svenskar slåss mot IS
Kreditvärderingsinstitutet Fitch gav nyligen Irak bottenbetyg och pekades att landets reserver som byggdes upp under åren med höga oljepriser har gröpts ut under den senaste tiden.

Iraks oljeproduktion nådde i juli rekordsiffrorna nästan 4,2 miljoner fat om dagen.

”Irak går igenom svårigheter för tillfället på grund av konflikten med IS, men oljeproduktionen är rekordhög”, skriver den Londonbaserade analytikern Anthony Simond till Bloomberg i ett mejl.

”Om vi får se oljepriset gå upp kommer allting se helt annorlunda ut”, skriver han vidare.

di.se
dise@di.se
@dagensindustri

No Comments