اسلامیسم اتومانی اردوغان در آستانه احتضار

Share Button

چکیده … شکست حزب عدالت و  توسعه ترکیه بعنوان ملکه زیبایی و اسطوره اسلام دموکراتیک، جز آخرین نشانه های احتضار این گفتمان مدنیت و آزادی ستیز نمی باشد که در حکم فاز جدیدی از به سراشیبی افتادن اسلام سیاسی است.

قریب ۳سال پیش، بیش از ۲۶ میلیون از مردم مصر؛ اکثراً از جوانان، زنان، جامعه فرهنگی، هنری، دانشگاهی و  کلاً جمعیت شهری، زیر طومارِ موسوم به “تَمَرُّد” را امضاء کردند که مضمون آن “نه!” به اسلامیسم و “نه!” به اخوانیسم و نه به محمد مُرسی رئیس جمهور ۱۳ میلیونی (از ۵۵ میلیون واجدین شرایط رأی دهی) بود. جنبش “تمرد” خود، از این قدرت میدانی و عملیاتی برخوردار نبود تا این اراده ملی طوماری شده را به اجرا بگذارد و از این روی، این مأموریت به گردن نیروهای مسلح مصر افتاد که به مردم و میهنشان وفادار بودند و نه سرسپرده شاکله قدرت اجرایی کشور،که آنها به رسالت تاریخی خود عمل کردند.

قریب ۲ ماه پیش مردم ترکیه  با مشارکتی بیسابقه(۷۶%)، به پای صندوقهای رأی رفتند تا با آرای میلیونی خود به رژیم اسلامگرای مدرن نمای اردوغان “نه!” بگویند و گفتند.

رجب طیب اردوغان که در رویای کسب ۲/۳ آرای پارلمانی بود تا با تغیر قانون اساسی، خود را پیشوای کبیر عثمانیسم جدید ترکیه  اعلام کند، نه تنها به آن هدف نرسید بلکه ۱۰% از آراء خود را هم نسبت به دوره پارلمانی قبل از دست داد.

ولی رجب طیب اردوغان و حزب عدالت و توسعه او این پیام”تَمَُّرُد یا نه! ” بزرگ مردم ترکیه را نشنیدند. داوُد اغلو نخست وزیر اردوغان، بجای تسلیم شدن به اراده مردم و استعفاء از پست نخست وزیری، تلاشهای مذبوحانه ایی بخرج داد تا دولتی ائتلافی تشکیل دهد غافل از اینکه شکافی که پدیده اسلامگرایی در جامعه ترکیه، همانند دیگر جوامع اسلامیسم زده مشابه ایجاد کرده است، علاوه بر عمق ناپیدای خود که تا عمیقترین لایه های بافتمان اجتماعی و ملی کشانده شده، در جداره های دیوارهای این شکافهای ایدئولوژیک دینی، و فرقه ایی چنان رسوبی از نخاله و زنگار فکری و فرهنگی ناجوش خوردنی ایجاد کرده است که هیچ نیروی مافوق طبیعی هم، اگر قادر به بهمرساندن این دیوار باشد، به آسانی قادر به جوش دادن و چسباندن طرفین آن بهمدیگر نیست.

پس از ناکامی در تشکیل یک دولت ائتلافی، داود اغلو نخست وزیر کشور اعلام تجدید انتخابات کرد. از فردای  اعلام تجدید انتخابات، دولت حزب عدالت و ترکیه و شخص اردوغان از هیچ تلاشی برای یافتن یک موضوع، بهانه ایی برای بازسازی جاذبه  از دست رفته برای حزب خود و تفهیم و تلقین ضرورت حاکمیت آن برای حفظ ثبات و امنیت به مردم و دمیدن در بالن یک ناسیونالیسم اتومامنیستی  عوامفریبانه فروگذار نکرد.

در حالکه  پیکار جویان کرد ترکیه قرارداد نانوشته آتش بس را اکیداً اجرا کرده بودند، بفرمان اردوغان این متارکه با بمباران مواضع کردها شکسته شد که حاصل آن شروع عملیات جنگی و صدها کشته و زخمی از طرفین بود. هدف از این بمبارانها لولو سازی از کردها برای بسیج نیرو بود که نتیجه مطلوب را هم نداد.

رژیم اردوغان اسماً علیه داعش ولی عملاً (عمدتاً) علیه کردهای سوریه وارد عمل شد و نیروی هوایی ترکیه، دهها بار پایگاههای کردهای پیکار جوی سوریه را که علیه داعش میجنگند و مورد حمایت  نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا هم هستند را بمباران کرد.

اردوغان در این مدت، خفقان را علیه رسانه ها و جنبش های مدنی و تمام مخالفین خود تشدید کرد و همین امروز نیز، نیروهای امنیتی او به دو رسانه وابسته به فتح الله گولن Kanalturk and Bugun TV in Istanbul (فردی مانند  مهندس بازرگان ما که بیشتر کارش فرهنگی دینی است)، هجوم برده و آنرا تعطیل کردند و علاوه براین دو رسانه ۲۲ مؤسسه اقتصادی و مالی مرتبط با گولن را نیز تسخیر کردند. این تنها مؤسسات و رسانه های وابسته به  فتح الله گولن نیست  که از سوی نیروهای انتظامی رجب طیب اردوغان مورد حمله و هجوم و توقف واقع شده است، قبل از آن صدهها فعال مدنی و حقوق بشری و اصحاب رسانه ایی مورد تعقیب و بازداشت قرار گرفته اند.

بفرمان رجب طیب اردوغان هزاران افسر و درجه دار پلیس و قضات شرافتمندی که جسارت ورزیده و پته دزدیها و سوء استفاده های هزار فامیل حاکم بر ترکیه  به رهبر اردوغان را افشاء کرده بودند از کار برکنار یا حتی بجرم افشای اسرار دولتی بازداشت و محکوم شدند. رژیم اردوغان اگر مانند حکومت ولایی ما جرثقیلهای اسلامی را بر سر خیابانها بکار نیانداخت از دموکراتیسم و مداراگری آن نبود بلکه  بعلت موازنه قدرت و بیداری جامعه ترکیه نمیتوانست و نتوانست.

مقارن انتخابات ۸۸، روزنامه نگار شجاع و آزادیخواه اصلاحطلب میهنمان،آقای احمد زید آبادی که از پیروزی اردوغان در انتخابات ریاست جمهوری اردوغان هیجان زده شده بود در یاداشتی پیرامون پیروزی او و حزبش نوشت که موفقیتهای حزب عدالت و توسعه و اردوغان در ترکیه نشان داد که اسلام دموکراتیک امری عملی و شدنی است و نمونه آن همین مورد ترکیه(نقل به مضمون). اما برعکس قضاوت آقای زید آبادی ۳ دوره حاکمیت حزب عدالت و توسعه ترکیه نشان داد که اسلامیسم و اسلام در منظومه قدرت، حتی با زیبا ترین آرایشها هم شباهتی به دموکراسی نخواهد یافت. زیرا استبداد دینی نه ناشی از این یا آن حزب یا شخص بلکه در ذات درهم آمیزی نهاد دین و نهاد دولت است.

قریب ۳ سال پیش آقای تاجزاده  نیز طی نامه ایی به قصیده سرایی در باره دولت (۱۳ میلیونی یا ۱۹% ی)تازه روی کار آمده محمد مُرسی پرداخت که جزئیات آن یادم نیست.

سرنگونی این دولت شبه فاشیستی دینی نه تنها نجات مردم مصر از یک ورطه هلاکت بار سیاسی بود بلکه در صورت ادامه حکومت حتی یکسال دیگر اخوانیها درمصر؛ جهان  و مردم منطقه با یک حکومت اسلامی بسیار ریشه دارتر از طالبان افغان و حکومت ولایی ایران در ان کشور روبرو میبود. کشوری که در واقع واتیکان جهان اسلام است و تحولات سیاسی آن اثر گذار بر کل ممالک عربی و اسلامی.

۴ روز دیگر، یکشنبه، مردم بیدار گشته ترکیه به پای صندوقهای رأی میروند تا از نو نمایندگان پارلمان را انتخاب کنند.

بنظر من، نتیجه انتخابات و پارلمان جدید ضمن تضعیف بیشتر حزب اردوغان و گفتمان اسلامیستی آن، از گذشته افتراق انگیز تر خواهد بود. حزب عدالت و توسعه که در انتخابات قبلی از قریب  قدری بیش از ۵۰%  به قدری بیش از ۴۰% سقوط کرده بود، اگر در این انتخابات موفق به کسب ۳۶ تا ۳۹% آرای مردم شود باید از سرنوشت خود حد اقل برای این دوره انتخاباتی خوشحال باشد ولی معنای  عملی این ۳۵% ـ ۳۷% برای جامعه ترکیه یعنی تعمیق شکاف  ماندگارسیاسی و اجتماعی تا عمق بدنه جامعه و بی ثباتی سیاسی مداوم.

باید توجه داشت که سیاست و سیاستورزی در شرق و خاور میانه ما سیاست وحدتِ استراتژی و تاکتیک و حتی ایدئو لوژی است، استراتژی تاکتیک، و تاکتیک استراتژی است. هرحزبی برای تعامل با دیگران در بسته ای واحد و همزمان، دنبال داد و ستد تاکتیکی، استراتژیک است. در این ممالک تعامل حول محور های مسائل مبرم ، مشترک و حد اقلی یا حد وسطی بدون تحمیل مضامین ایدئو لوژیک به طرف مقابل معنا ندارد. در این سرسختی ایدئو لوژیک و غیر پراگماتیک اسلامگرایان در صدر تحمل و سازش ناپذیری قرار دارند. زیرا در قاموس اینان احکام قُدسی و الهی را نمیتوان فدای مصلحت روز و لحظه ای کرد.

مردم ترکیه، مصر، تونس و لیبی برخلاف ما ایرانیان، بموقع بیدار شدند و  کفتار اسلامیسم را که برای بلیعدنشان خیز برداشته بود را یا کشتند و یا حمله آنرا دفع کردند.

مردم مصر از این خوش شانسی برخوردار بوده و هستند که ساختار در حال تجدید ساختمان قدرت در کشورشان از انسجام درونی برخوردار است. هماهنگی بین نهاد ریاست جمهوری، دستگاه قضایی و دولت و پارلمان در حال تشکیل بسیار رضایت بخش است ولی متأسفانه قاعده جامعه اسیر عقب ماندگی مادی و فرهنگی است. اگر این حکومت تجدید ساختمان شده نتواند بسرعت مشکلات مزمن اقتصادی جامعه را حل کند خطر ایجاد و برونزایی شکافهای اجتماعی و سیاسی بسوی رأس قدرت وجود دارد.

در ترکیه برعکس مصر؛ هرچند در اثر بیداری مردم خطر اسلامگرایی و اتومانیسم اردوغان  برطرف شده است ولی نیروهای سیاسی  در صحنه؛ محصولِ چنان شکافهای سیاسی، ایدئولو ژیک و قومی هستند که امید یک تعامل پایدار بقصد توسعه همه جانبه در آینده های نزدیک را بعید میسازند که این ابهام و نقیصه، خود بر روند توسعه اقتصادی ترکیه تأثیر منفی جدی خواهد گذارد. ولی از سوی دیگر؛ برعکس مصر ، ترکیه از یک زیر ساخت نسبتاً انسجام آفرین اقتصادی پیشرفته برخوردار است که میتواند شکافهای ایدئولوژیک و فراساختاری را تا حدی ترمیم کرده از قدرت تخریبی آنها بکاهد.

در تونس، دفع اسلامگرایی از سوی بخشهای بیدار شده جامعه سیر دیگری یافت که مشخصه آن راه آمدن تسلیم آمیز حزبِ”النهضت” با مخالفین سکولار خود بود که این حزب را از فرمانروایی تونس، به قدرت ِدر حال زوال درجه دوم  و شریک موقت دولت فعلی تبدیل کرد.

در لیبی، جامعه بموقع بیدار گشت و مانع چیرگی  کامل اسلامگرایان گردید، ولی متأسفانه نتوانست بدیل قدرتی بسازد بر سراسر کشور اعمال اقتدار کند، که آنهم  در درجه اول ناشی از عقب ماندگی مادی و سیاسی بدنه و قاعده اجتماع  و حاصل استبداد خشن فردی و خانوادگی قذافی بود ولی تا همین حد هم میتوان گفت بیداری ضد اسلامیستی در این کشور بلبشو زده به بلوغ نسبی رسیده است. هرچند گروههای بنیاد گرای اسلامی و اخوانیهای لیبی میتوانند بحران تشکیل قدرت واحد دولتی را کش داده بدارازا بکشانند ولی نه برای مدتی طولانی. نه جامعه جهانی و نه نیروهای منطقه ایی و نه خود مردم لیبی این امکان را به آنها نخواهند داد.

در پایان اضافه کنم که ترکیه ظرف این دو دهه توانسته است به توسعه چشمگیر اقتصادی نائل شود که اردوغان و حزب او آنرا بحساب خود نوشته اند در حالیکه این توسعه مدیون عوامل زیر بوده است:

۱  ـ جنگ ایران و عراق و بهره برداری از موقعیت تحریمی ایران. و در حاشیه آن سرمایه گذاریهای ایرانیان یرون مرزی و فرامرزی بویژه در حوزه املاک و مستقلات و خدمات در آن کشور . گفتنی است که علاوه بر ایرانیان درونمرزی، هزاران هزار ایرانی خارج نشین، بدلایل مختلف  و در صدر همه فعال کردن درآمدهای  سیاه کسب شده خود در اروپا، سرمایه های خود را در ترکیه به مستقلات تبدیل کرده اند که با شروع بحران مزمن کنونی اقتصادی معلوم نیست این سرمایه ها در ترکیه باقی بمانند. نرخ لیره ترکیه نسبت به سایر ارزها ظرف این یکسال بیش از۳۰%  تنزل داشته  و  ظرف ۵ سال گذشته نصف شده است(از۱$ ۲ لیره به ۱$ ۳ لیره رسیده است)و این تنزل ادامه دارد.

۲ ـ افزایش قیمت نفت که سبب سرازیر شدن توریستهای نفتی و روسی  به ترکیه شده بوده است. با تنزل بهای نفت و بحران اقتصادی روسیه صنعت توریسم در ترکیه به نفس نفس افتاده است.

۳ ـ توسعه عمومی توریسم  در دنیا و بویژه اروپا که ترکیه برای آن [و برخلاف سیاست های حزب اردوغان]شرایط مناسب اجتماعی و اقلیمی داشته است.

آخرین سخن و نتیجه گیری:

شکست حزب عدالت و  توسعه ترکیه بعنوان ملکه زیبایی و اسطوره اسلام دموکراتیک، جز آخرین نشانه های احتضار این گفتمان مدنیت و آزادی ستیز نمی باشد که در حکم فاز جدیدی از به سراشیبی افتادن اسلام سیاسی است.

این توضیح را بدهم که ۳ حزب رقیبِ حزبِ عدالت و توسعه علیرغم اختلافات بنیادی خود روی مخالفت جدی با حزب اردوغان و اسلامگرایی آن همپوشی دارند.

حزب اردوغان با دو حزب ناسیونالیست و لیبرال جمهوریخواه مردم روی ضدیت با قوم گرایی حزب کردها با هم وفاق و همپوشی دارند.  این ۳ حزبِ نیز در ضدیت با ناسیونالیسم پان ترکیسم و اتاتورکیسم حزب جنبش ناسیونالیست باهم همپوشی دارند و  در هر ۴ حزب، اهداف ایدئولوژیک، قومی و استراتژیک بر مسائل ومصالح مشترک ملی رحجان دارد. و بدین دلیل وفاق برای آنها دشوار است.

وضعیت و نتیجه انتخابات ۷ ژوئن:

رقابت بین ۴ حزب عمده:  حزب دموکراتیک مردم( HDP) حزب حمهوریخواه مردم  (CHP)حزب جنبش ناسیونالیست (MHP)حزب توسعه و عدالت (APK) :

Winners according to provinces (top) and districts (bottom):
AKP        CHP        MHP        HDP

Prime Minister before election
Ahmet Davutoğlu
AKP
Elected Prime Minister
Ahmet Davutoğlu (interim)
AKP
Turkey This article is part of a series on the
Turkish general election, June 2015
Sunday, 7 June 2015Campaigning (AKP · CHP · MHP · HDP) · Opinion polling · Electoral districts · Electoral system · Parties contesting (see full list) ·MPs who stood down · Fraud and violence · Members elected
Gezi Park protests · ۲۰۱۳ government corruption scandal ·Solution process · Murder of Özgecan Aslan · Economy · Gülen Movement · Soma mine disaster · Presidential system ·Censorship · Syrian Civil War · Islamic State of Iraq and the Levant · European Union · Siege of Kobanî · MİT lorries scandal · Reyhanlı bombings · Kurdish riots · HDP rally bombing · Merkez Türkiye
Turkish general election 2015 vote percentage.png
Party
Votes
%
MPs
AKP 18,867,411 40.9% 258
CHP 11,518,139 25.0% 132
MHP 7,520,006 16.3% 80
HDP 6,058,489 13.1% 80
Others 2,199,198 4.7% 0
Total
46,163,243 100.0% 550

پایان یادداشت

************************

reuters

28 oct

Months of conflict sour Turkey’s election in Kurdish southeast

****************************************************************
Hurriyat

Turkish police raid critical media HQ, shut down live broadcast

REUTERS photo

REUTERS photo

………………………….

The Gaurdian

The battle for Turkey: can Selahattin Demirtas pull the country back from the brink of civil war?

……

Hurriyat

Hotel occupancy rates drop double digit numbers in Turkey: Association

……

…………

No Comments