چشم انداز جهانی نفت و انقلاب تکنولوژیک نفت شل

Share Button

دنیای فرا صنعتی، در پبشاپیش آن ایالات متحده، اروپا(غربی)، ژاپن و اقیانوسیه دورانی از رونق اقتصادی کم سابقه را میگذرانند. این رونق بیسابقه اقتصادی که نمیتواند همچنان تداوم یابد از جمله موجب افزایش تقاضای نفت و گاز و کلاً مواد انرژی زا در جهان گردیده است.

ایالات متحده نقش لوکوموتیو این رونق اقتصادی جهانی را دارد. در اثر این رونق سطح اشتغال در این کشور به بالاترین حد خود رسیده است. در این اشتغال زائی، تولید نفت و گاز “شل” و توسعه و تکامل تکنولوژی مربوط بدان که از آن گاهاً به انقلاب “شل”نام میبرند سهم کمی ندارند.

توسعه تکنولوژی “شل” از یکسو، ایالات متحده را از یک وارد کننده مواد انرژی زا به یکی از صادرکنندگان آن تبدیل کرده است و از سوی دیگر  افزایش اشتغال در این زمینه، از میزان بیکاری کاسته و موجب تقویت بنیه مالی دولت و کل اقتصاد ملی گردیده است.

دامنه تآثیرِ فرادستی یافتن ایالات متحده در تولید، استخراج و صدور نفت و گاز(گاز مایع) در جهان و پیشتازی تکنولوژیک تقریباً بلامنازع آن در این زمینه برای ایالات متحده و متحدینش در اینسوی آتلانتیک، صرفاً به عرصه اقتصادی و محدوده جغرافیائی ایالات متحده محدود نمیشود بلکه حامل پیامدهای جدی اقتصادی و سیاسی برای آن ممالکی نیز هست که صادر کننده نفت و گاز هستند، مانند روسیه، ممالک عربی حوزه خلیج فارس، ایران و..  نیز میشود.

روسیه تا همین دوسال پیش از ابزار نفت و گاز علیه ممالک اقماری شوروی سابق و اعضای پیمان ورشو  برای باجگیری از این کشورها استفاده کرده هنوز هم میکند. پس از انقلاب مردمی ضد روسی در اوکرائین، روسیه بیشترین فشار را  با باز و بسته کردن شیر گاز روی این کشور وارد کرد.

حال، پیشرفت تکنولوژی”شل”در ایالات متحده این بالانس اقتصادی/سیاسی را در دنیا نه تنها بهم زده است بلکه این روند میرود تا با  یک چرخش ۱۸۰ درجه ایی به ابزار اعمال فشار در دست واشنگتن در همه دنیا تبدیل شود.

صنایع نفتی ایالات متحده با رکورد شکنی بسوی زیر و رو کردن تجارت جهان پیش میرود

ترجمه کامل گزارش تحلیلی روئیترز

آژانس خبری روئیترز دیروز گزارشی با عنوان:« صنایع نفتی ایالات متحده با رکورد شکنی بسوی زیر و رو کردن تجارت جهان پیش میرود» دارد که از نظر داده های فنی و اقتصادی خود بسیار غنی و خواندنی است.

هرچند بنظر من، نویسنده این گزارش، خود از اهمیت داده های آماری و فاکتهای ارائه کرده خویش در گزارش تحلیلی اش بیخبر بوده است. او تمرکز خود را بیشتر بر جنبه صرفاً اقتصادی و فنی قضیه نهاده و از بازخوردهای توسعه فن آوری”شل”روی روابط ژئوپولیتک و اقتصادی ممالک متأثر شونده در بخشهای مختلف دنیا غفلت کرده است و یا نخواسته وارد آن حوزه شود

ترس ناشی از کمبود انرژی که گریبان ایالات متحده را در دهه ۱۹۷۰ گرفته بود دیگر جایش را به احساس برتری در زمینه انرژی در دنیا داده است.

روئیترز مینویسد: “جهش تولید”شل”بجائی رسیده که تولید روزانه نفت در ایالات متحده را به بیش از ۱۰ میلیون بشکه رسانده است ـ این یک رکورد شکنی نسبت به تولید نفت در ۱۹۷۰ است، چیزی که یک دهه قبل کسی نمیتوانست تصور آنرا به مخیله خود راه دهد.

و این رکورد جدید چند روزی بیش دوام نخواهد داشت زیرا دولت ایالات متحده میخواهد آنرا به ۱۱ میلیون بشکه در روز برای سال ۲۰۱۹ برساند.

نأثیرات اقتصادی و سیاسی افزایش تولید ایالات متحده نفس گیر است، حذف حدود ۱/۵ واردات نفتی کشور طی دهه گذشته،  اشتغال زائی و کاهش بهای بنزین برای مصرف کنندگان محلی تا زیر نرخ ۲۰۰۸ از جمله این تأثیرات میباشند.

جان انگلند، سرپرست مؤسسه بررسیهای انرژی دلیوته در آمریکا میگوید این پیشرفتها بنحوی باورنکردنی بر اقتصاد آمریکا اثر مثبت نهاده است. برای بیکاران کشور فرصت شغلی آفریده و تاثیرات متعاقب آن حتی به کاهش مصرف کربن انجامیده زیرا گاز تولیدی از “شل” جایگزین ذغال سنگ در نیروگاههای کشور گردیده است.

طبق گفته موسسه CME Group صادرات مواد انرژی زای ایالات متخده  به آسیا با صادرکنندگان خاورمیانه به رقابت برخاسته است. حجم قرار دادهای تجاری نفتی آینده(بلند مدت) دو برابر شده و در ۲۰۱۷ به بیش از ۱٫۲ میلیون بشکه در روز رسید.

نرخ مبنائی و مرجع (benchmark) نفت خام غرب تکزاس حالا دیگر از سوی مشتریان بنزین و گازوئیل خارجی با دقت تعقیب میشود.(توضیح من: ـ برای بهای نفت در دنیا ۲ نرخ مبنائی یا مرجع هست که بر اساس آنها قیمت های نفت از کشورهای مختلف بستگی به دوری و نزدیک و نوع تعین میشود. مرجع اول نفت برنت و دوم نفت غرب تکزاس است.  تا کنون برای تجار نفتی در خارج از قاره آمریکا، بیشتر نرخ مرجع دریای برنت مهم بود و نرخ غرب تکزاس یک مرجع درون قاره ایی بحساب میآمد.)

مسئله اینکه تولیدات “شل” میتواند با سرعت کنونی ادامه یابد یا نه؟ یک مسئله قابل بحث است. توسعه سریع نفت و گاز”شل” موجب این دلنگرانی گریده است که این صنعت هم اکنون به اوج خود رسیده و برآوردها برای آینده آن تا  حدود زیادی خوشبینانه است.

هزینه نیروی کار و سرویسهای مورد قرارداد، در میادین نفتی فعال و بهای اراضی مورد حفاری اخیراً بنحوی سریع افزایش یافته است و برخی مؤسسات تأمین کنندگان مالی شرکتهای درگیر در عملیات نفتی، از تولید کنندگان خواسته اند تا تمرکز خود را بر اصلاحات منجر به بهره وری کوتاه مدت بگذارند نه گسترش دادن حفاریها با انتظارات بلند مدت.

ولی تولید کنندگان در ایالات متحده، هم اکنون بر همه انتظارت پیشی گرفته اند و بر بسیاری چالشها از جمله تلاشهای اخیر ممالک عضو اوپک که کوشیدندبا افزایش صادرات و اشباع بازار جهانی با نفت ارزان، راه توسعه شرکتهایی “شل” ی را ببندند، غلبه کرده اند.

کارتل بین المللی ممالک نفتی(اُپک)، سرانجام در ماه نوامبر ۲۰۱۶، از موضع خود (غرق کردن بازار نفت دنیا با نفت ارزان. م) زیر فشار اعضای خود که از کاهش بهای نفت از سطح بشکه ایی بالای ۱۰۰ دلار در ۲۰۱۴ به زیر ۲۷ دلار صدمه میدیدند، عقب نشست و تصمیم به کاهش صادرات خود گرفت.

تولید کنندگان “شل” جنگ قیمت نفت را با کاهش قابل ملاحظه هزینه تولید و پیشرفتهای تکنولوژیک بُردند. اینروزها نفت با بشکه ایی حدود ۶۴ دلار معامله میشود که برای بسیاری از تولید کنندگان نفتی در ایالات متحده کافی است. این شرکتها با این نرخ؛ هم بر حفاریهای خود افزوده اند و هم به سهامداران خود سودهای خوبی پرداخته اند.

شکُفتگی صادرات نفت

دستآوردهای بازدهی فزاینده کسب شده در نبرد با اُپک ـ بشمول حفاری سریعتر، طرح ریزیهای بهینه تر در فراکینگ*(fracking) ـ تا آن حد موفقیت آمیزانه به شرکتهای آمریکایی کمک کرد که آنها توانستند با لابیگری قانون منع صادرات نفت را لغو کنند.*( عمل فراکینگ، تزریق آب با فشار قوی به صخره های زیر مینی اسفجی شکل است که در محفظه های بسته آن گاز یا نفت وجود دارد که با شکستن دیوار های این اسفنج صخره ایی نفت یا گاز آزاد میگردد ـ ح ت).

در پایان سال ۲۰۱۵، کنگره، قانون منع صدور نفت که بدنبال تحریم صدور نفت اوپک* در ۱۹۷۳ وضع شده بود را لغو کرد.*(توضیح: ـ کشورهای نفت خیز عضو اوپک پس از جنگ سوم اعراب و اسرائیل صدور نفت به ممالک اروپائی و آمریکا را قطع کردند که حدوداً بمدت ۳ ماه ادامه یافت.ح ت)

Bildresultat för shale oil bilder

فراکیننگ پروسه(فشار هیدرولیکی آب از بالا و شکستن دیواره های صخره های نفتی)

امروزه ایالات متحده حدود ۱٫۷ میلیون بشکه نفت خام صادر میکند و در سال جاری حجم صدور گاز طبیعی آن قرار است به ۳٫۸ میلیون متر مکعب برسد. ترمینال هایی که تا کنون برای ذخیره واردات گاز مایع ایجاد شده بودند، با تغیر سیستم به ترمینالهای صادرتی گاز مایع تبدیل شده اند.

تقاضا برای صادرات، بموازات جهش تولید در مناطق دور دست کشور، مانند غرب تکزاس و داکوتای شمالی، به یک رونق بی سابقه در ساختن شبکه لوله های نفتی در  ایالات متحده انجامیده است. بر طبق گفته مدیریت موسسه  پاپ لاین…  شرکتهایی مانند کایندر مورگان… (Kinder Morgan and Enterprise Products Partners)، در بین سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶،، ۲۶،۰۰۰  مایل بر شبکه لوله های مایعات نفتی خود افزوده اند. پروژه های چند میلیارد دلاری دیگر در مؤسسات مربوطه در دست بررسی هستند.

شرکت های حفاری میگویند؛ آنها قادرند مقدار بسیار بیشتری لوله گذاری کنند.

 ماتیاس اشلوث معاون رئیس بازرگانی شرکت بیکر هیوز و سرویسِ میدان نفتی جنرال الکتریک  میگوید:”ما قادر به بهینه سازی  و نظارت بر سرعت بخشی و راندمان افزائی فرایند حفاری هستیم.” حفاریهای جدید یک هفته طول میکشند در حالیکه انجام چنین حفاریهائی، تا همین چند سال پیش، بیشتر از یک ماه وقت میبُردند.

تکنولوژی راه بهره برداری از میادین نفتی جدید را میگشاید

فاز بعدی در توسعه تولیدات “شل“ی بستگی به تکنولوژی رمق کشی حداکثری از هر چاه نفت میباشد. شرکتهای نفتی حالا دیگر سانسورهایی را نصب میکنند که نشان میدهند چه مختصر حفاری لازم است تا یک حفاری به ذخیره نفتی برسد. آنها با کاربرُد این سانسورها و استفاده از دیگر ابزارهای هوشمند به مهندسین آموزش دیده و تجهیز شده کمک میکنند تا حد اکثر استفاده از تجهیزات بکار گرفته شده را بکنند.

با افزایش سرمایه گذاری، سرمایه گذاران نفتی حالا دیگر میتوانند استخراج از چاههای نفتی کم بازده در گذشته را هم، در مناطق کم بازده، مقرون به صرفه کرده و از آنها نفت استخراج کنند. کیت ریچارد، رئیس گروه انرژی وارویک که در بیش از ۵۰۰۰  چاه نفتی ایالات متحده سهیم است میگوید، تکنولوژی در سود آفرین کردن این گونه چاهها نقش بسیار دارد.

او (کیت ریچارد)،در یک مصاحبه تخمین میزند که؛ حدود یک سوم سرمایه بورسی خصوصی در نفتِ شل؛ در مناطقِ تا کنون مورد توجه قرار نگرفته سرمایه گذاری خواهد گردید.

حتی قیمت نفت بالای حدود بشکه ایی ۱۰ دلار هم، با توجه به تولید دو ماه گذشته، سرمایه گذاران را تشویق میکند تا از قریب ۷۳۰۰ چاه حفر و رها شده نفتی شل، بهره برداری کنند. این چاهها بعلت فقدان دسترسی به نیروی کار لازم و تجهیزات، نیمه کاره رها شده اند. (توضیحاین گزاره نیازمند یک کامنت طولانی است که من با خلاصه گویی آنرا توضیح میدهم: اولاً معنای گزاره مزبور اینست که اگر سرمایه گذاران در این چاهها، هر بشکه نفت را ۱۱ دلار هم بفرشند باز هم ۱ دلار سود برده اند. ظاهراً منطقی بنظر نمیرسد ولی کاملاً واقعیت دارد. راز این امر در اینست که در دوران نفت بشکه ای حدود ۱۰۰ دلار، صدها میلیارد دلار در آمریکا برای حفر و استخراج و استحصال نفت و گاز شل سرمایه گذاری شد. که با سیاست غرق کردن بازار جهانی، با نفت زیر ۳۰ دلار از سوی عربستان و امارات،  بسیاری از سرمایه گذاران “شل ورشکست شدند و هزینه چند صد میلیارد دلاری آنها به صفر تبدیل شد.

حالا هیولاهای نفتی، آن سرمایه گذاریهای صفر شده در حفاریهای “شل” را مانند مال دزدی به چند صدم اصل سرمایه گذاریها خریده اند و در نتیجه، هزینه تولید نفت و گاز از این ۷۳۰۰ حلقه چاه معادل چند صدم  هزینه واقعی صرف شده در حفر آنها است که هزینه صرف شده برای هربشکه نفت را شدیداً کاهش میدهد. اینرا به این میتوان تشبیه کرد که؛ شرکتی صدهها دستگاه آپارتمان میسازد ولی در مرحله پایانی بعلت کمبود سرمایه و نبود کارگر نمیتواند درب و پنجره این ساختمانها را تهیه کند. بازار کساد و خریداری هم نیست تا حاضر به پرداخت سرمایه هزینه شده  باشد. بالاخره یک مال خر  پیدا میشود و این ساختمانها را به چند صدم قیمت میخرد و با قدری هزینه برای درب و پنجره، اگر آن واحدهای ساختمانی را به یک دهم قیمت تمام شده هم بفروشد باز سودی کلان برده است.

این بازیافت سرمایه هدر رفته تلقی شده نفت و گاز شل؛ چیزی بود که عربستان سعودی که عزم شکستن کمرِ کمپانیهای نفتی “شل” در آمریکا را با  باز کردن حد اکثری شیر نفت صادراتی داشت، حسابش را نکرده بود. و راز اینکه عربستان و روسیه بالاخره توافق کردند، از تولید بکاهند تا قیمت را تثبیت کنند در همین نکته است. ولی مسئله اینست که نفت شل در آمریکا بیش از آنکه جنبه استخراجی داشته باشد جنبه تولیدی دارد که در آن تکنولوژی تولید، تعین کننده است. تکنولوژی ای که پیشرفت میکند و از هزینه میکاهد. بنا بر این، جنگ قیمت نفت را نمیتوان پایان یافته تلقی کرد و دقیقاً از این روی است که عربستان در یک چرخش تاریخی به مدرنیزاسیون کشور پرداخته و معماران سیاست  آنکشور برآنند تا سواحل زیبای این کشور بسیار محافظه کار عرب را بروی توریسم خارجی باز کنند. و غیر قابل تصور نیست اگر تا ده سال آینده شبکه کازنیو ها و دانسینگها در سواحل دریای سرخ این کشور تأسیس شود در سخت ترین گمانه زنی این مدت میتواند ۲۰ ساله باشد. ح ت). عربستان سعودی برنامه های بسیار بیشتری از توریستی کردن کشور دارد که از جمله آنها جایگزین سازی سوخت هیدرو کربنی با انرژی خورشیدی و بادی است. سایت خبری اقتصادی بلومبرگ امرور گزارشی در این زمینه دارد که خواندنی است.

قیمت تمام شده بالاتری که میتواند سود آفرین باشند، به تولیدکنندگانی مربوط است که از شیوه هیدرولیک برای فراکینگ(در پیش توضیح داده شد/ ح ت) استفاده میکنند در این ردیف سرمایه گذاران؛ از جمله، شرکت گروه کین و شرکت سرویس لیبرتی اویل فیلد قرار دارند که به امید کار بیشتر(در آینده ـ ح ت) هزینه زیادی برای خرید تجهیزاتی میگذارند که پیش بینی دقیقتر عملیات نفتی نیازمند آنها میباشد.

بر طبق نظر مؤسسه اسپیر و اسوشیتس، انتظار میرود که درآمد مؤسسات خدمات فراکینگ برای سال جاری تا ۲۰% افزایش یافته و به مرز ۲۹ میلیارد دلار درآمد ثبت شده(رکورد) در ۲۰۱۴ برسد.

شرکتهای بزرگ نفتی در تب و تاب “شل”

انقلاب “شل”در همان آغاز خود، هرم صنتعت سنتی نفت را زیرو رو و مُقّنیان نفتی (حفاری کنندگانی) ای چون هارولد هام که کنتیننتال (یکی از بزرگترین شرکتهای نفتی دنیا ـ ح ت) را بنیان نهاده بود را از مقنی گری نفتی به مولتی میلیاردر تبدیل کرد.

بزرگترین شرکتهای نفتی مانند اکسون موبایل و شورون تا همین یک دهه  پیش نگاهشان بیشتر به میادین نفتی در خارج از ایالات متحده بود و آنها توسعه نفت “شل” را برای شرکتهای خُرده پای نفتی گذارده بودند. حالا آنها برگشته اند، و کمپانیهای “شل“ی و زمینها را( زمینهای موضوع نفت شل ـ ح ت) میخرند(همان چیزی که من در بالا بعنوان کامنتی مفصل توضیح دادم ـ ح ت ) و سرمایه گذاریهای خود را از آنسوی آبها به داخل کشور برمیگردانند.

شکلگیری کوه شل

 با افزایش قیمت نفت خام، تولید نفت “شل” در یک دهه قبل زمین خیز(took off) کرد.
توضیح: در ذیل عنوان فوق یک دیاگرام هست که متأسفانه قابل کپی برداری نبود. برای دیدن آن به لینک خود روئیتر در زیر رجوع کنید. دیدن آنرا توصیه میکنم.
آخرین کامنت:
مقام معظم رهبری، رئیس جمهور سابق دکتر احمدی نژاد و مراجع حکومتی مانند حضرت آیت الله العظمی جنتی در مناسبتهای گوناگون از ورشکست شدن قریب الوقوع آمریکا و از هم پاشیدن آن دولت  و به حضیض ذلت افتادن دلار سخن رانده اند. پیشرفتهای این چند ساله اخیر و چیرگی بی بازگشت و چالش ناپذیر آمریکا از جمله در زمینه تکنولوژی نفتی نشان میدهد که متأسفانه آن پیش بینی ها درست نبوده اند و نه تنها این، بلکه امروز آمریکا به خداوندگار تکنولوژی نفتی در دنیا تبدیل شده است که  بدون دسترسی رقبای نظامی سیاسی آن کشور بدان تکنولوژیها، رمق از اقتصاد تک محصولی آن کشور ها خواهد رفت. در آینده هیچ کشور نفتی  قادر به امتناع از بکار گیری و استفاده از تکنولوژی نفتی آمریکا و دلار آمریکایی نخواهد بود. مگر اینکه درب چاه های نفتی خود را ببندد.
در حالیکه روسیه بر هزینه نظامی خود می افزاید و با بنیه بیمار اقتصادی خود قصد رقابت نظامی با آمریکا را دارد، پیشرفت اقتصادی و تکنولوژیک آمریکا ریشه های حیاتی اقتصادی روسیه را چون اسید و تیزاب میخورند و آنکشور را در میدان رقابت نظامی و پس افتادن بیشتر و بیشتر در عرصه اقتصادی زمینگیر میکنند.
تا آنجا که به دلار پول ملی آمریکا مربوط میشود، این پول مرجع هرگز به استحکام و اقتدار امروز نبوده است و من بعید نمیدانم که ما شاهد تغیر نرخ برابری بالای ۱۰%ی آن نسبت به یورو در چند سال آینده باشیم. دیگر سخنی از پول های دیگر نمیواند در میان باشد.
پایان یادداشت
………………………………………………………
………………..
17 januari

OPEC Loses Out to Russia and Others in India as Output Cuts Bite

While Russia is part of the agreement to limit supplies, it achieved record output in October 2016, a month before the accord with OPEC was announced. Russia has also beaten Saudi Arabia most of last year as the top crude supplier to China, the world’s biggest buyer.

…………………..

18/01/2018

Råoljelagrene faller i USA

Større fall enn ventet i råolje, mindre lagerbygging enn ventet i bensin.

……………………………………………………………….
افزوده ها و ضمایم
18/01/2018
 ………………….

Reuters

JANUARY 16, 2018

U.S. oil industry set to break record, upend global trade

.HOUSTON (Reuters) – Surging shale production is poised to push U.S. oil output to more than 10 million barrels per day – toppling a record set in 1970 and crossing a threshold few could have imagined even a decade ago

And this new record, expected within days, likely won’t last long. The U.S. government forecasts that the nation’s production will climb to 11 million barrels a day by late 2019, a level that would rival Russia, the world’s top producer

No Comments