معمای دموکراسیهای جمهوریتی پسا کمونیسم!

Share Button

 

ناسیونالیسم ایرانی و بازسازی مدرن و به روز شده آن به عنوان یک فانوس راهبُردی می تواند جامعه ما را از دُچار شدن به سرنوشتی که گریبان برزیل، ترکیه، آرژانتین، نیکاراگوئه و ونزوئلا و.. ، را گرفت در امان نگاه دارد. در این ممالک نهادهای نظامی، بازار و باندهای نهادینه شده قدرت از همه آنهایی که می خواستند یک جامعه دموکراتیک بسازند قوی تر بودند. 

با فروپاشی کمونیسم، در ممالک جهان سوم یا درحال توسعه، دیکتاتوری های نظامی در آمریکای مرکزی و جنوبی مانند جمهوریهای ظهور کرده پس از فرو پاشی سیستم مستعمراتی در آفریقا یکی پس از دیگری فروریختند و جای آنها را جمهوریهای پارلمانی و انتخاباتی  گرفتند. در میان این جمهوری های برآمده از انتخابات، آنهایی اشان که چپ گرا بودند، هم فاسد و هم ناکارآمد از آب درآمدند و هم دیکتاتور مانند حکومت ساندینیستی نیکاراگوئه و ونزوئلا و تا حدودی برزیل . آنهایی اشان هم که راست بودند، اکثراً دزد و فاسد از آب درآمدند. ولی انصافا هیچ کدام  از آن راستها براه دیکتاتوری نرفتند و هرگاه نتیجه انتخابات عزل آنها را فرمان داد تسلیم شدند و قدرت را رها کردند. اکثر این راست ها، راست های بازارِ سرمایه و نوکیسه گان تجارت پیشه، بودند یا نمایندگان سیاسی آنها تا راست های برآمده از دل اریستوکراسی سرمایه داری و زمین داری.

این معما را باید به نوعی بتوان به لحاظ جامعه شناسی سیاسی توضیح داد. من این را از یکسو ناشی از رشد ناموزون صنعتی و اقتصاد بازار در این کشورها می دانم و از سوی دیگر ناشی از فقدان یک فرهنگ ریشه دار ناسیونالیستی که به مردم هویتی تاریخی با سننی ریشه دار داده باشد.

میتوان فرورفتن در فساد و اقتدار گرایی همراه با سوء استفاده از ساز و کار های انتخاباتی در این ممالک را به نو پولدارشدگان در بازار آشفته اقتصادی این ممالک با سرمایه دارانی که در مدلهای کلاسیک ممالک صنعتی، صنعت آفرین بودند و با چنگ دندان کوشیدند از صفر طی چند صد سال صنعت آفرینی کنند تشبیه کرد.

نتیجه: من فکر میکنم زنده کردن ناسیونالیسم ایرانی و بازسازی مدرن و به روز شده آن به عنوان یک فانوس راهبُردی می تواند جامعه ما را از دُچار شدن به سرنوشتی که گریبان برزیل، ترکیه، آرژانتین، نیکاراگوئه و ونزوئلا و.. ، را گرفت در امان نگاه دارد. در این ممالک نهادهای نظامی، بازار و باندهای نهادینه شده قدرت از همه آنهایی که می خواستند یک جامعه دموکراتیک بسازند قوی تر بودند.

هرچند چنین بحثی در این چند جمله نمی گنجد، ولی کافیست تا حداقل بدان فکر کنیم.

@HabibTabrizian

@CimorghIran

                        

 

No Comments