بازخوانی یک پرسشِ فراموش‌شده: آیا ترامپ به دنبال تغییر رژیم در ایران است؟

Share Button

چهارشنبه, ۸ خرداد, ۱۳۹۸

حسین باستانی

چکیده :هم گروهی از مدافعان جمهوری اسلامی و هم بسیاری از حامیان براندازی جمهوری اسلامی، از ابتدای روی کار آمدن رئیس جمهور جدید آمریکا او را به عنوان فردی دیده اند که هدف تغییر حکومت ایران را دنبال می کند. این نگاه به دونالد ترامپ، در یکی-دو سال اخیر منجر به بحث‌هایی آتشین در رسانه ها و فضای مجازی شده است. اغلب بحث‌ها نیز، مشخصا میان موافقان و مخالفان رئیس جمهور آمریکا به عنوان فردی بوده که هدف تغییر رژیم را دنبال…

حسین باستانی

دونالد ترامپ امروز در ژاپن گفت: “ایران با همین رهبران موقعیت تبدیل شدن به کشوری بزرگ را دارد. می‌خواهم به صراحت بگویم که ما به دنبال تغییر رژیم نیستیم. ما به دنبال جلوگیری از تسلیحات هسته‌ای هستیم.”

هم گروهی از مدافعان جمهوری اسلامی و هم بسیاری از حامیان براندازی جمهوری اسلامی، از ابتدای روی کار آمدن رئیس جمهور جدید آمریکا او را به عنوان فردی دیده اند که هدف تغییر حکومت ایران را دنبال می کند. این نگاه به دونالد ترامپ، در یکی-دو سال اخیر منجر به بحث‌هایی آتشین در رسانه ها و فضای مجازی شده است. اغلب بحث‌ها نیز، مشخصا میان موافقان و مخالفان رئیس جمهور آمریکا به عنوان فردی بوده که هدف تغییر رژیم را دنبال می‌کند.

این در حالی است که مقدم بر تمامی چنین بحث‌ها یا تحلیل‌هایی، از ابتدا باید تکلیف سوالی زیربنایی‌تر مشخص می شده: اینکه آیا اولویت دونالد ترامپ، از اساس تغییر حکومت ایران یا حتی تغییر رفتار آن در داخل بوده است؟

به نظر می رسد از همان ابتدا، در مورد اینکه آقای ترامپ چنین هدفی را دنبال کند تردیدهای جدی وجود داشت. اجازه می‌خواهم در همین ارتباط، بخشی از مقاله ای را نقل قول کنم که در آبان ۱۳۹۷، با عنوان “تحریم‌های جدید آمریکا چه چیزهایی را در داخل ایران تغییر می‌دهد” منتشر کرده بودم:

«بعد از اعلام خروج ایالات متحده از برجام، وزیر امور خارجه آمریکا به طور رسمی شرایطی دوازده گانه را برای کاهش فشار بر جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد. شرایطی که اکثرا به سیاست های بین المللی و منطقه ای ارتباط داشتند و مشخصا، هیچ کدام به رفتار حکومت ایران با شهروندان خود مربوط نمی شدند. وزیر امور خارجه آمریکا، البته بعدها “تغییر اساسی در نحوه رفتار با مردم خود” را یکی از پیش شرط های تعامل با جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد. اما این اظهارات، ساعاتی بعد از اعلام آمادگی خبرساز رئیس جمهور ایالات متحده برای مذاکره “بدون شرط” با رهبران ایران صورت گرفت، که طبیعتا، بیش از اظهارات وزیر او جدی گرفته شد. با توجه به واقعیاتی از این دست، به نظر نمی رسد که اولویت دور جدید تحریم های اقتصادی واشنگتن، تغییر رفتار جمهوری اسلامی در داخل باشد.»

هوادارن بقا یا حامیان براندازیِ جمهوری اسلامی، ممکن است تفسیرهای متنوعی در مورد اولویت‌های سیاست آمریکا در مورد ایران داشته باشند که بازخوانی آنها، موضوع بحث حاضر نیست. ولی فارغ از تمامی استدلال‌های طرفین، احتمالا طیفی از هر دو گروه لازم است حداقل این سوال را جدی تر از گذشته از خود بپرسند که آیا اولویت دونالد ترامپ، همان چیزهایی است که تاکنون تصور می کرده اند؟

به بیان مشخص تر، آیا مطمئن هستند که اگر –کماکان- هدف دونالد ترامپ را براندازی جمهوری اسلامی بدانند، و واکنش‌های خود را در عرصه سیاست بر همین مبنا تنظیم کنند، در عرصه عمل غافلگیر نخواهند شد؟

No Comments